Ο μύθος της Αγγλίας
Εκεί που γεννήθηκε το ποδόσφαιρο, οι οπαδοί σήμερα σβήνουν...
Στη φαντασία του σύχρονου οπαδού των γηπέδων, ο Άγγλος οπαδός είναι ένας μύθος, ένα πρότυπο αξεπέραστο και μοναδικό. Ο Άγγλος οπαδός είναι η άρνηση και η αμφισβήτηση του αστικού ονείρου: μεθά, σπάει και κάνει φασαρίες χωρίς λόγο. Ό,τι ακριβώς αποστρέφεται η αγγλική συντηρητική κοινωνία. Ο Άγγλος χούλιγκαν σοκάρει μια φαινομενικά αγγελική κοινωνία η οποία θέτει στο περιθώριο αυτό που η ίδια παράγει: κοινωνική ανισότητα και επομένως βία.
Αλλά και για την ''υγιή'' πλευρά του ελληνικού ποδοσφαίρου, που στην πραγματικότητα είναι πιο σάπια από την προηγούμενη, η Αγγλία είναι ένας μύθος, ένας ιδανικό μοντέλο που πρέπει να ακολουθήσουμε. O δημοσιογράφος που δεν έχει ιδέα από κερκίδα, ο γραφικός που προβληματίζεται για το μέλλον του ποδοσφαίρου στο ραδιόφωνο, ο πολιτικός που περνά για λίγους μήνες από το υφυπουργείο αθλητισμού, ο βετεράνος που έπαιξε μπάλα "στα αθώα και ρομαντικά χρόνια'', ο παράγοντας που αύριο θα γίνει βουλευτής, όλο γενικά το συνάφι που επωφελείται από τα αδιέξοδα του απλού οπαδού/πολίτη έχει έτοιμη τη μαγική λύση: ''να κάνουμε ποδόσφαιρο στα πρότυπα της Αγγλίας''.
Είναι τόσο μεγάλο το πάθος των εμπλεκομένων να γίνει πράξη ο εξευρωπαϊσμός του Ελληνικού ποδοσφαίρου που η κάθαρση άρχισε ''από τα εκτροφεία βίας των οργανωμένων'', όπως το επίσημο κράτος πολιτογράφησε τους συνδέσμους οπαδών. Οι σκηνές που ζήσαμε στο Αιγάλεω, όπου απαγορεύτηκε η είσοδος στο γήπεδο ανθρώπων που ταξίδεψαν εκατοντάδες χιλιόμετρα αλλά έκαναν το λάθος να μη ξέρουν τους δρόμους της περιοχής ή να έχουν ταυτότητα που ανέγραφε ότι γεννήθηκαν σε νομό εκτός Αθήνας, ήταν τραγελαφικές. Ακόμη και ο Χίτλερ δε θα εφάρμοζε τέτοιο φασιστικό μέτρο, αλλά το δόγμα ''να γίνουμε Αγγλία και να φέρουμε την οικογένεια στο γήπεδο'' είναι υπεράνω όλων των κοινωνικών ελευθεριών.
Πώς, όμως, λειτουργεί το ποδόσφαιρο στην Αγγλία και ποια η θέση του οπαδού? Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι η βιτρίνα του Αγγλικού ποδοσφαίρου είναι φανταχτερή. Υπέροχα γήπεδα, σπουδαίοι ποδοσφαιριστές, θέαμα, ισομερής εκπροσώπηση κάθε μεγάλης πόλης στην πρώτη κατηγορία, διατησίες που δε σηκώνουν αμφισβήτηση και κυρίως αυστηρή εφαρμογή του νόμου.
Η πιο ακριβή μεταγγραφή του καλοκαιριού, ο Ρίο Φέρντιναντ, συνελήφθη να έχει κάνει χρήση απαγορευμένων ουσιών και τιμωρήθηκε παραδειγματικά με αποκλεισμό από τους αγώνες για τη φετινή χρονιά. Το ότι είναι ο βασικός κεντρικός αμυντικός της εθνικής Αγγλίας και βεντέτα της Μάντσεστερ, που μονοπωλεί τους τίτλους τα τελευταία χρόνια, δεν έχει απολύτως καμιά σημασία για τις αθλητικές αρχές. Αυτή είναι η αγγελική εικόνα του Αγγλικού ποδοσφαίρου, που λίγο πολύ όλοι γνωρίζουμε και ως εκ τούτου δεν αξίζει να προσθέσω άλλα στοιχεία.
Υπάρχει, ωστόσο, και η μαύρη πλευρά του ποδοσφαίρου που κανείς από τους ειδήμονες που θέλουν να εφαρμόσουν αυτό το μοντέλο στην Ελλάδα δεν τολμά να αποκαλύψει. Τα εισιτήρια στα Αγγλικά γήπεδα είναι πανάκριβα. Για παράδειγμα, η χειρότερη θέση σε αγώνα πρώτης κατηγορίας ανάμεσα σε δύο μέτριες ομάδες στοιχίζει το λιγότερο 50 ευρώ. Για να μην αναφερθώ στις μεγάλες ομάδες που για να τις δεις πρέπει να πάρεις ένα πανάκριβο διαρκείας. Τι σημαίνει αυτό? Το ποδοσφαιρικό θέαμα είναι ψυχαγωγική απόλαυση αυτών που έχουν οικονομική άνεση. O άνεργος, ο μετανάστης, ο φοιτητής δε μπορεί να πάει στο γήπεδο. Έτσι ένα κατεξοχήν λαϊκό θέαμα έχει μετατραπεί σε αποκλειστικό προνόμιο των λίγων.
Αλλά η πιο μελανή πλευρά του Αγγλικού ποδοσφαίρου είναι η αλλοίωση της ιδιαιτερότητας κάθε ομάδας έτσι ώστε να γίνει εμπορικά ελκυστική στην παγκόσμια αγορά. Αναμφίβολα κάθε σύλλογος κουβαλά μια μακραίωνη ιστορία και ταυτίζεται με την τοπική ιδιομορφία και τη ξεχωριστή πολιτιστική ταυτότητα κάθε κοινωνικής ή γεωγραφικής κοινότητας που εκπροσωπεί. Πας, για παράδειγμα, στο γήπεδο της Μάντσεστερ και βλέπεις ορδές Ασιάτες να τραβούν φωτογραφίες και να χαμογελούν ηλίθια. Φυσικά και το γήπεδο είναι ο χώρος που ο καθένας μπορεί να πάει .Εδώ, ωστόσο, έχουμε να κάνουμε με ένα πολυθέαμα, που συνδυάζει κάθε λογής ανέσεις, και προσελκύει άσχετους. Γιατί πλέον η Μάντσεστερ, και κάθε Μάντσεστερ, έχασε την κουλτούρα της και έγινε ένα περιπλανώμενο τσίρκο που ενθουσιάζει τον πλανήτη. Η αλήθεια είναι ότι ο αληθινός οπαδός της Μάντσεστερ δεν πάει πλέον γήπεδο.
Η σχέση του ποδοσφαιρικού θεάματος με το στοίχημα είναι μια ενδιαφέρουσα πλευρά του Αγγλικού ποδοσφαίρου. Ακόμη και μέσα στο γήπέδο υπάρχουν χώροι που μπορείς να στοιχηματίσεις. Η κρυφή ελπίδα του εύκολου κέρδους είναι ο πιο έξυπνος τρόπος των επιχειρηματιών που ελέγχουν το στοίχημα στην Αγγλία να πλουτίσουν από τον οπαδό. Αυτόν που πλέον μετατράπηκε σε πελάτη και κάποτε ήταν ζωντανό κομμάτι της ομάδος του.
Ο οπαδός στην Αγγλία ασφυκτιά, κάθε Κυριακή αργοπεθαίνει. Ξέρετε τι κάνουν οι φανατικοί πριν τους αγώνες? Γίνονται τόσο τύφλα στη μπύρα που οι περισσότεροι ούτε καν μπαίνουν μέσα αλλά ξαπλώνονται στα γρασίδια ως την επόμενη αγωνιστική. Οι υπόλοιποι, αν κανένας βρεθεί να τους πάει στη θέση τους, παρακολουθούν τον αγώνα παθητικά. Αυτό βέβαια με τη σιωπηρή συγκατάθεση της αστυνομίας ώστε να ελέγχει τη μάζα καλύτερα αλλά και για να βρίσκει πρόφαση να απομονώνει όσους δεν ταιριάζουν με τα νεόκοπα ήθη. Ούτε σύνθημα, ούτε καπνογόνα, ούτε αντίδραση, όσα δηλαδή δίνουν ομορφιά στο γήπεδο και πιστοποιούν ότι ο οπαδός είναι ζωντανός.
Γι' αυτό και δεν τυχαίο ότι οι Άγγλοι οπαδοί όταν οι ομάδες τους αγωνίζονται εκτός εθνικών συνόρων ξεσπούν με τον πιο βίαιο τρόπο εξαιτίας της καταπίεσης που υφίστανται στην πατρίδα τους. Ποιοι όμως Άγγλοι οπαδοί; Κάποιες χιλάδες που έχουν μείνει δυο δεκαετίες πίσω και καθημερινά πνίγονται μέσα στη νέα τάξη του ποδοσφαίρου, δηλαδή τους καταναλωτές που πλέον γεμίζουν τα στάδια.
Όλα αυτά μπορεί να φαντάζουν εκτός ελληνικής πραγματικότητας, αλλά πρέπει να μας προϊδεάζουν για το τι πρόκειται να ακολουθήσει στα ποδοσφαιρικά δρώμενα της χώρας μας. Εννοείται ότι το Ελληνικό μοντέλο θα είναι ένα κακέκτυπο του Αγγλικού αφού ως γνωστόν είμαστε η μπανανία της Ευρώπης. Κατ' αναλογία στη Τσέλσι πήγε ο Αμπράμοβιτς και στα Γιάννενα ο επενδυτής Γκιγκάνι...
Η συνδρομητική είναι το πρώτο βήμα και, κατά τη γνώμη μου, το πιο συντριπτικό πλήγμα στην ιδεολογία του Έλληνα οπαδού. Ακολούθησε η υστερία με το στοίχημα. Νέα μαχαιριά η μόδα της φλυαρίας στα ράδια. Τώρα είμαστε σε φάση ιδεολογικής προπαγάνδας, στο να πειστεί δηλαδή ο κοσμάκης από τους ''ειδήμονες'' ότι πρέπει να υπάρξουν ριζικές τομές στο Ελληνικό ποδόσφαιρο με την προοπτική να γίνουμε Ευρώπη.
Πρώτος στόχος οι οργανωμένοι που υπερασπίζονται την ομάδα τους και επομένως είναι εμπόδιο σε κάθε λογής πρόεδρο που θέλει να κάνει το σύλλογο μαγαζί του. Αυτό ήταν ακριβώς το σχέδιο του Μπατατούδη όπως πρόχειρα εφαρμόστηκε: ΠΑΟΚ International, γήπεδο-κινηματογράφος-κομμώσεις Κική στην Πυλαία, χρηματιστήριο, ο Μαεζόνο από την Ιαπωνία και οι λοιπές εμπορικές αθλιότητες (Έξαφον, Αθλος, Ιντερσάτ, Δικέφαλος κλπ).
Κάθε λογικός άνθρωπος συμφωνεί να αλλάξουν τα πράγματα στο ποδόσφαιρο αλλά προς το συμφέρον του οπαδού και όχι των επιχειρηματιών. Άμα είναι να γίνουμε Αγγλία χίλιες φορές παράγκα, εκδρομή στα Λιόσια και αστυνομικό μπλόκο στη Λάρισα. Το ποδόσφαιρο είναι ένα κομμάτι που αγαπάμε και ο ΠΑΟΚ ευτυχώς μας εκφράζει ακόμη. Δε θα το αφήσουμε να χαθεί και αυτό... |